Korkuyla Beslenen İnançlar

Bazı şarkılar vardır, yalnızca dinlersiniz. Bazılarıysa dinledikten sonra sizi düşünmeye zorlar. After Forever’ın 2000 yılında yayımladığı Follow in the Cry, benim için ikinci grupta yer alan şarkılardan biri.

Şarkı, dinî köktendinciliği, korkuyu, itaati ve inanç üzerinden kurulan iktidarı ele alıyor. Fakat anlattıkları yalnızca belirli bir döneme, dine ya da coğrafyaya ait değil. İnsanlık tarihi boyunca farklı isimlerle karşımıza çıkan, bugün de varlığını sürdüren bir anlayıştan söz ediyor.

Apple Müzik Spotify YouTube Music

İnsanların neye inanacaklarına değil, nasıl düşüneceklerine bile başkalarının karar vermek istemesinden.

İnanç, insanın kendi iradesiyle benimsediği bir düşünce olabilir. Kimi için yaşamın anlamını bulmanın, kimi içinse ölüm karşısındaki belirsizlikle başa çıkmanın yoludur. Buna itiraz etmek başka bir şey, insanların inançlarını kullanarak onları yönetmeye çalışanlara itiraz etmek başka bir şey.

Sorun, bir insanın inanması değil; inandığı şeyin sorgulanamaz olduğunu düşünmesiyle başlıyor. Daha da kötüsü, kendi doğrularının herkes için geçerli olması gerektiğine karar vermesiyle.

Çünkü kendisini mutlak doğrunun temsilcisi olarak gören biri için farklı düşünen insan artık yalnızca farklı düşünen biri değildir. Yanlış yoldadır. Günahkârdır. Sapkındır. Hatta susturulması gereken bir düşmandır.

İşte köktendinciliğin en tehlikeli tarafı da burada ortaya çıkıyor.

Bir düşünceyi savunmakla o düşünce adına başkalarının yaşamına müdahale etmek arasında büyük bir fark var. Ne var ki tarih, bu farkı görmezden gelen insanların ve iktidarların örnekleriyle dolu.

Üstelik bütün bunlar çoğu zaman iyilik, ahlak, kutsallık ve kurtuluş gibi kavramların arkasına saklanarak yapılıyor.

İnsanlara önce korkmaları gerektiği öğretiliyor. Yanlış düşünmekten, yanlış yaşamaktan, yanlış insanlarla konuşmaktan… Ardından bu korkulardan kurtulmanın tek yolunun itaat etmek olduğu söyleniyor.

Ve insan, kendisine sunulan kuralları sorgulamayı bıraktığında, bir süre sonra kendi düşüncelerinden bile şüphe eder hâle geliyor.

Çünkü korkuyla beslenen bir inançta sorgulamak, öğrenmenin değil, suç işlemenin başlangıcı sayılabiliyor.

Oysa bir düşüncenin doğruluğundan bu kadar eminseniz, neden sorgulanmasından korkarsınız?

Neden farklı bir fikrin dile getirilmesi sizi rahatsız eder? Neden başka türlü yaşayan insanların varlığı, sizin inancınıza yönelik bir tehdit olarak görülür?

Belki de asıl korkulan şey, insanların inançlarını kaybetmesi değil; başkalarının onlar üzerindeki hâkimiyetini kaybetmesidir.

After Forever’ın Follow in the Cry şarkısında dikkatimi çeken de tam olarak bu. Kutsal kabul edilen değerlerin arkasına gizlenen güç arzusu ve bu gücün devam edebilmesi için insanların nasıl birer itaat aracına dönüştürülebildiği.

Üstelik burada yalnızca yönetenlerin sorumluluğundan söz etmek de yeterli değil. Sorgulamadan kabul edenlerin, yanlış olduğunu gördüğü hâlde susanların ve kendisine dokunmadığı sürece başkasına yapılan haksızlığı görmezden gelenlerin de bu düzenin sürmesinde payı var.

Elbette korku altında yaşayan herkesin özgürce karşı çıkabildiğini söylemek kolay değil. Fakat bir toplumda sorgulama ortadan kalktığında, yanlışların karşısında durabilecek insanların sayısı da giderek azalıyor.

Din adına işlenen bir suç, din adına işlendiği için daha az suç olmuyor. Kutsal olduğu söylenen bir amaç, kullanılan her yöntemi haklı çıkarmıyor. Bir insanın inancı, başka bir insanın özgürlüğünü elinden alma hakkı vermiyor.

Bunları söyleyebilmek için herhangi bir dine inanmak ya da inanmamak da gerekmiyor. Yalnızca insanın düşünme ve kendi yaşamına karar verme hakkını savunmak yeterli.

Aradan geçen onca yıla rağmen Follow in the Cry hâlâ güncelliğini koruyor. Keşke bunun nedeni yalnızca iyi bir şarkı olması olsaydı.

Ama değil.

Çünkü hâlâ başkalarının nasıl yaşayacağına karar vermek isteyenler var. Hâlâ kendi doğrularını herkesin doğrusu hâline getirmeye çalışanlar, inançları üzerinden insanları korkutanlar, sorgulamayı tehlike olarak görenler var.

Ve ne yazık ki hâlâ bütün bunları kutsal bir görevi yerine getirdiklerine inanarak yapanlar var.

Belki de insanlığın en büyük sorunlarından biri, neye inanacağını bilmemesi değil; inandığı şeyin yanlış olabileceğini kabullenememesi.

Oysa düşünmek, şüphe etmek ve sorgulamak insanı eksiltmez.

Tam tersine, insanı insan yapan şeylerin başında gelir.

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir